اشاره : ما در زماني زندگي مي‌كنيم كه به هر طرف نظر مي‌اندازيم، همگرايي‌هاي زيادي را مي‌بينيم. ديگر آن روز‌ها گذشت كه دوربين، دوربين و تلفن، تلفن بود. اين روز‌ها تلفن‌هاي همراه را مي‌بينيد كه هم دوربين دارند، هم موسيقي پخش مي‌كنند، هم به جاي دستيار جيبي استفاده مي‌شوند، و هم چندين و چند كار ديگر را انجام مي‌دهند. در حقيقت دوربين‌هاي تلفن‌هاي همراه، پر‌سرعت‌ترين بخش از فراگير شدن دوربين‌هاي ديجيتال را بر عهده دارند و با بالارفتن كيفيت و فناوري‌هايي كه اين روز‌ها در تلفن‌هاي همراه جديد عرضه مي‌شود، با لنز‌هاي بهتر، مگاپيكسل‌هاي بالاتر، قدرت ذخيره‌سازي زياد و بسياري قابليت‌هاي ديگر، آرام آرام شاهد كنار رفتن دوربين‌هاي ديجيتال سطح پايين و استقبال كاربران از تلفن‌هاي همه‌كاره هستيم. اين روزها كاربران ترجيح مي‌دهند به جاي خريد دوربين‌هاي ديجيتال ارزانقيمت و سطح پايين، يك تلفن همراه سطح بالا بخرند تا هم از دوربين و هم از ديگر قابليت‌هاي آن به طور همزمان استفاده كنند. متأسفانه بسياري از عكس‌هايي كه توسط دوربين‌هاي تلفن‌هاي همراه گرفته مي‌شود، داراي كيفيت پاييني هستند. بخشي از اين مسئله به كيفيت پايين حسگر‌هاي اين دوربين‌ها باز مي‌گردد، اما بخشي از آن نيز به آگاهي خود كاربران مربوط مي‌شود كه هنوز تصور مي‌كنند در حال عكاسي با يك دوربين نگاتيو قديمي هستند. در اينجا يك سري نكات مهم براي عكاسي با تلفن‌هاي همراه را بررسي مي‌كنيم.

1- نورپردازي مناسب سوژه: هر چه نور تابيده شده روي سوژه بهتر باشد، عكس شفاف‌تري از آن سوژه ثبت مي‌گردد. در صورتي كه ممكن است در زير نور خورشيد عكس بگيريد يا اگر در خانه هستيد، تمام چراغ‌ها را روشن كنيد. پس به خاطر داشته باشيد كه عكاسي در محيط‌هاي با نور متفاوت، منجر به عكس‌هايي با كيفيت‌هاي متفاوت مي‌شود. براي از بين بردن تن‌مايه‌هاي رنگي بايد تنظيمات تراز سفيدي (White Balance) دوربين را تغيير دهيد (اين موضوع در ادامه  توضيح داده شده است). برخي از دوربين‌هاي تلفن‌هاي همراه جديد داراي يك فلاش سرخود هستند. استفاده از اين فلاش، حتي در زماني كه احساس مي‌كنيد نور محيط كافي است، باز هم موجب بهبود كيفيت عكس مي‌شود. در صورتي كه دوربينتان فلاش ندارد، هرگز در حالي كه رو به نور هستيد و سوژه در سايه قرار دارد، عكاسي نكنيد. 2- نزديك‌تر برويد: يكي از مهم‌ترين ايرادات عكاسي با دوربين‌هاي تلفن همراه، هنگامي به ‌وجود مي‌آيد كه سوژه در فاصله‌اي دور قرار دارد و عكس بسيار ناواضح است. بنابراين بهتر است همان وقتي كه عكس مي‌گيريد، به سوژه نزديك شويد. دقت كنيد كه اين كار را دقيقاً به صورت فيزيكي انجام دهيد و هرگز از زوم ديجيتال دوربين استفاده نكنيد. قبلاً هم گفته‌ايم كه نزديك شدن زياد به سوژه  گاهي منجر به ايجاد اعوجاج در تصوير مي‌شود. در برخي مدل‌ها كه داراي قابليت‌هاي ضعيفي در عكاسي ماكرو هستند، ممكن است تصويري تار و فوكوس نشده را ثبت كنيد. 3- دوربين را ثابت نگهداريد: به ويژه در هنگام عكاسي با دوربين‌هاي ديجيتال خودكار، و خصوصاً در مورد تلفن‌هاي همراه كه امكان لرزش زيادتري دارند (چون در يك دست نگهداشته مي‌شوند). اين مسئله خصوصاً در هنگام عكسبرداري در نور كم بسيار با اهميت‌تر مي‌شود؛ زيرا دوربينتان به صورت خودكار سرعت شاتر را كاهش مي‌دهد. شخصاً در چنين شرايطي ترجيح مي‌دهم به يك تكيه‌گاه محكم تكيه بدهم. شما هم مي‌توانيد از يك درخت، يك ديوار، ديوار كوتاه آشپزخانه يا هر چيز ديگري به عنوان تكيه‌گاه استفاده كنيد. به خاطر داشته باشيد كه وقفه شاتر (Shutter Lag) برخي از دوربين‌هاي تلفن‌هاي همراه بسيار طولاني و در حد چند ثانيه است (فاصله بين زمان فشردن شاتر و ثبت شدن عكس توسط دوربين). بنابراين هنگامي كه دكمه شاتر را فشار مي‌دهيد، به قدري صبر كنيد تا يك‌بار عكس گرفته شده را روي صفحه نمايشگر تلفن ببينيد، بعد حركت كنيد. 4- بعداً عكس‌ها را ويرايش كنيد: يكي از سرگرمي‌هاي جالب تلفن‌هاي همراه جديد، امكان ويرايش عكس‌ها روي خود تلفن است. نرم‌افزارهاي ويرايشگر اين تلفن‌ها كيفيت چندان بالايي ندارند و حالا كه شما مي‌توانيد در ايران بهترين برنامه‌هاي كامپيوتري را بدون هيچ هزينه‌اي روي كامپيوترتان داشته باشيد، بهتر است عمل ويرايش را بعداً در كامپيوتر انجام دهيد. اگر هم كامپيوتر نداريد، حداقل به ياد داشته باشيد كه چنانچه يك عكس را سياه و سفيد كرديد يا روي آن چيزي نوشتيد، ديگر نمي‌توانيد رنگ يا عكس اصلي را بازگردانيد؛ حتي با برنامهPhoto Recovery  كه در ستون پلاگين فتوشاپ معرفي كرديم! 5- به خاطر داشته باشيد كه عكس‌هاي گرفته شده روي نمايشگر خود تلفن همراه، كيفيتي به مراتب بالاتر از آنچه واقعاً گرفته شده دارند؛ زيرا اندازه كوچك‌تري دارند و عكس‌ها هرچه كوچك‌تر باشند، كيفيت بهتري دارند. بنابراين اگر روش‌هاي حرفه‌اي ويرايش عكس را نمي‌دانيد (كه البته اين روش‌ها هم تا حد ناچيزي مي‌توانند كيفيت عكس را تغيير دهند) بهتر است در همان لحظه عكسبرداري آن‌ها را حذف كنيد و مجدداً عكس بگيريد. حداقل فضاي كمتري را روي حافظه محدود دوربينتان اشغال مي‌كند. 6- زوم ديجيتال ممنوع!: برخي از دوربين‌هاي تلفن‌هاي همراه، زوم ديجيتال 2X ،4X ،6X و ... دارند. زوم ديجيتال دقيقاً مثل اين است كه يك عكس بدون زوم بگيريد و با نرم‌افزار‌هاي ويرايش عكس (آن هم در حد موبايلي آن‌ها) بخش مياني تصوير را بزرگ كنيد! بنابراين، اين كار با اين‌كه عكس معمولي بگيريد و بعداً بخش مياني آن را در كامپيوترتان برش بزنيد و بزرگ كنيد هيچ فرقي ندارد. حداقل بعداً مي‌توانيد به جاي نرم‌افزار ساده تلفن همراهتان اين كار را با فتوشاپ يا نرم‌افزارهاي حرفه‌اي ديگر با كيفيتي به مراتب بالاتر انجام دهيد. ضمن اين‌كه باقي عكس‌هايتان را هم دور نريخته‌ايد! 7- از تراز سفيدي دوربين استفاده كنيد: برخي از دوربين‌هاي تلفن‌هاي جديد امكان استفاده از White Balance يا تراز سفيدي را نيز در اختيارتان قرار مي‌دهند. اين قابليت به شما امكان مي‌دهد تن‌مايه‌هاي رنگي اضافي را از نور محيط بگيريد و عكس‌هايتان را تماماً با رنگ‌هاي طبيعي بگيريد. در صورتي كه دوربين‌ تلفنتان چنين قابليتي را دارد، راهنماي آن را بخوانيد و حتماً از آن استفاده كنيد. 8- قوانين عكاسي را فراموش كنيد: نه، فراموش نكنيد! در شماره‌هاي گذشته درباره انواع زاويه و كادربندي در هنگام عكاسي بحث كرديم. قانون يك سوم طلايي و... عكس‌هايي كه با قوانين عكاسي گرفته مي‌شوند، زيبايي خاصي دارند. اين قوانين كه كاملاً تجربي نوشته شده‌اند، باعث بالا رفتن كيفيت كار شما مي‌شوند. اما زماني كه اين قوانين را مي‌نوشتند، هنوز دوربين‌هاي عكاسي روي پخش‌كننده‌هاي MP3 و تلفن‌هاي بي‌سيم قرار نگرفته بودند! بنابراين هيچ دليلي ندارد كه به تناسب وسيله جديدي كه در دست داريد، قوانين نوين خودتان را پايه‌ريزي نكنيد. دوربينتان را روي كف زمين بگذاريد، پشت شيشه، از پايين به بالا، بالا به پايين و ... هيچ خرجي ندارد. فيلم كه مصرف نمي‌كنيد. بنابراين هر جهتي را كه مي‌خواهيد، امتحان كنيد. 9- لنز دوربينتان را تميز كنيد: اين مشكل يكي از دردسر‌هاي هميشگي دوربين‌هاي تلفن همراه است. لنز گوشي‌هاي همراه معمولاً كثيف هستند؛ زيرا شما هيچ‌وقت موقع پاسخ دادن به يك تماس به فكر تميزي لنز دوربين روي تلفنتان نيستيد! اثر انگشت يكي از معمول‌ترين انواع كثيفي لنز اين دوربين‌هاست. گوشي‌هاي تلفن ممكن است ساعت‌ها در جيب لباستان كنار خرده‌ريز‌هاي ته جيب قرار داشته باشند و معمولاً  كثيف مي‌شوند. خصوصاً اگر لنز دوربين تلفنتان داراي درپوش مخصوص نباشد، بهتر است از يك عينك‌‌فروشي، يك دستمال مخصوص پاك كردن شيشه عينك تهيه كنيد كه بسيار ارزان و مناسب است. 10- عكس‌هايتان را نام‌گذاري كنيد: يكي از مشكلات عمومي كاربراني كه دوربين‌هاي ديجيتال آن‌ها داراي كارت‌هاي حافظه پرحجم هستند، اين است كه پس از مدتي با تعداد بسيار زيادي عكس روبه‌رو هستند كه نه مي‌دانند چه وقت آن‌ها را عكسبرداري كرده‌اند و نه مي‌توانند عكس‌هاي مورد نظرشان را از بين آن‌ها پيدا كنند. برخي تلفن‌هاي همراه به صورت خودكار تاريخ عكسبرداري را به عنوان نام پيش‌فرض تصاوير انتخاب مي‌كنند كه در مورد كاربران ايراني معمولاً تاريخ صحيحي نيست؛ زيرا يا اصلاً تاريخ ميلادي را تنظيم نكرده‌اند يا معمولا‌ً نمي‌دانند كه مثلاً ماه شش ميلادي برابر با كدام ماه شمسي است. خوشبختانه تمام تلفن‌هاي همراه با صفحه كليدي كه دارند امكان تغيير نام عكس‌ها را به شما مي‌دهند. از آنجا كه عكس‌هاي دوربين‌هاي تلفن‌هاي همراه معمولاً ماه‌ها و گاهي سال‌ها روي حافظه گوشي باقي مي‌مانند و به كامپيوتر منتقل نمي‌شوند، بهتر است هر بار كه عكس مي‌گيريد، همان چند عكس جديد را نامگذاري كنيد. ممكن است كمي وقت بگيرد، اما قطعاً پس از مدتي متوجه مزيت‌هاي آن خواهيد شد. 11- بالاترين وضوح را به كار گيريد: برخي از تلفن‌هاي همراه به شما اجازه مي‌دهند وضوح عكس‌هايي را كه مي‌خواهيد بگيريد، انتخاب كنيد. نيازي به گفتن نيست كه هرچه وضوح عكس‌ها بالاتر باشد، كيفيت آن‌ها نيز بهتر است؛ البته در مقايسه با وضوح‌هاي پايين‌تر همان دوربين. اين مسئله خصوصاً در مورد تلفن‌هاي همراه كه وضوح حسگر آن‌ها معمولاً در حد يك مگاپيكسل است، بسيار مهم است. البته بايد حواستان به حجم فايل‌ها باشد و در صورتي كه فايل‌هاي عكس حجم زيادي مي‌طلبد، آن‌ها را منتقل كنيد. 12- عكس‌هايتان را چاپ نكنيد: تصور مگاپيكسل را از ذهنتان خارج كنيد. كيفيت چاپ عكس‌هاي تلفن همراه بسيار پايين‌تر از آن چيزي است كه روي نمايشگر گوشيتان مي‌بينيد. دوربين‌هاي تلفن‌هاي همراه، به دليل فاصله كانوني كم و حساسيت بالاي حسگرهايشان معمولاً داراي نويز بسيار زيادي هستند و هنگامي كه آن‌ها را چاپ مي‌كنيد، اصلاً نبايد انتظار داشته باشيد كيفيت آن‌ها با يك دوربين نگاتيوي سطح متوسط (كه يك دهم قيمت گوشيتان و حدود بيست تا چهل هزار تومان قيمت دارند) برابري كند. ضمن اين‌كه، هزينه چاپ عكس‌هاي ديجيتال تقريباً بين 5/‌1 تا 2 برابر چاپ آنالوگ است. بنابر اين بهتر است عكس‌هايتان را چاپ نكنيد، بلكه آن‌ها را با نرم‌افزارهاي ساخت آلبوم عكس به سي‌دي‌هاي تصويري تبديل كنيد و در يك آلبوم جديد نگهداريد. يكي از بهترين برنامه‌هاي ساخت آلبوم تصويري Memories On TV است كه نحوه كار با آن در شماره‌هاي قبل عصر‌‌شبكه در بخش آموزش‌هاي پنج دقيقه‌اي معرفي شده است. 13- به هر كسي اعتماد نكنيد: افراد سودجو اين روز‌ها به دنبال خصوصي‌ترين عكس‌ها و فيلم‌هاي شخصيت‌هاي مهم هستند تا از توزيع آن‌ها در اينترنت يا سي‌دي‌هاي غيراخلاقي كسب درآمد كنند. ممكن است تصور كنيد شخصيت چندان مهمي نيستيد، اما فراموش نكنيد كه هرگز كارت حافظه دوربينتان را به افرادي ندهيد كه آن‌ها را نمي‌شناسيد. حتي كارت‌هاي فرمت شده هم قابل بازيابي هستند. باور نمي‌كنيد؟ ستون پلاگين اين شماره را بخوانيد و حداقل كارت‌هايتان را با نرم‌افزارهاي مخصوص فرمت كنيد.